26 Eylül 2026 güncellemesi: İzmir’de afet haberleşmesi denildiğinde iki farklı sistemi birbirine karıştırmamak gerekiyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin kurumsal Sayısal Trunk Telsiz Sistemi 26 baz istasyonuyla kamu güvenliği ve acil yardım birimlerine hizmet veriyor. TRAC gibi amatör telsiz yapıları ise bu sistemin yerine geçen paralel bir kamu ağı değil; afet planları ve kurum işbirlikleri içinde gönüllü teknik destek sağlayan kapasite.
Bu ayrım önemli çünkü amatör telsizcilik hakkında “telefonlar giderse herkes telsizle haberleşir” gibi aşırı basitleştirilmiş bir beklenti yaratılabiliyor. Gerçekte etkin afet haberleşmesi; yetkilendirme, frekans disiplini, ekipman, röle altyapısı, eğitim, tatbikat ve kamu kurumlarıyla önceden kurulmuş koordinasyon gerektiriyor.
TRAC’ın resmî rolü nedir?
İzmir Türkiye Afet Müdahale Planı’nda TRAC İzmir ve TRAC Konak şubeleri haberleşme çalışma grubunun destek çözüm ortakları arasında yer alıyor. Bu statü amatör telsizcileri afet iletişiminin komuta merkezi yapmıyor; kamu kurumlarının haberleşme ihtiyacını destekleyen teknik ve gönüllü kapasite olarak konumluyor.
TRAC’ın ulusal düzeyde AFAD, Kızılay, AKUT, Kandilli Rasathanesi ve farklı kamu/kurum yapılarıyla protokoller yayımlaması da bu modelin mantığını gösteriyor: değer yalnızca cihaz sahibi olmakta değil, önceden tanımlanmış işbirliği ve görev paylaşımında.
Belediyenin trunk sistemi ile amatör telsiz aynı şey mi?
Hayır. İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin güncel proje sayfasına göre Sayısal Trunk Telsiz Sistemi, belediye ve bağlı birimlerle kamu güvenliği/acil yardım kurumlarının normal dönem, kriz ve afet haberleşmesini karşılamak için kurulmuş kurumsal sistem. Belediye sayfası İzmir genelinde 26 baz istasyonuyla hizmet verildiğini belirtiyor.
Amatör telsizcilik ise belge sahibi kişilerin kendilerine tanımlanan kurallar ve teknik sınırlar içinde yürüttüğü ayrı bir faaliyet. Afet anında amatör ağların değeri; hasarlı rölelerin yerine geçici bağlantılar kurmak, sahadaki ekiplerin haberleşmesine teknik destek vermek ve gerektiğinde resmî çalışma düzenine katkı sunmak gibi görevlerde ortaya çıkabiliyor.
2023 deprem deneyimi ne gösterdi?
TRAC İzmir’in 6 Şubat 2023 depremleri sonrasında yayımladığı saha anlatımında gönüllülerin Kahramanmaraş, Hatay ve İskenderun’da haberleşme desteğine katıldığı; hasar gören rölelerin yerine yenilerinin kurulduğu ve telsiz dağıtıldığı aktarılıyor. Bu örnek, amatör telsiz desteğinin yalnızca “mesaj iletmek” olmadığını gösteriyor: altyapıyı çalışır hâle getirme ve sahadaki haberleşme noktalarını yeniden bağlama da işin parçası.
2026’da İzmir’de ne tür hazırlık çalışmaları yapılıyor?
Mart 2026’da Kınık Mert Öztüre Özel Eğitim Meslek Lisesi ile TRAC Bergama Şubesi’nin ortak projesinde işitme engelli öğrencilere amatör telsizcilik destekli afet haberleşmesi eğitimi verildi. Eğitimde afet farkındalığı, deprem sırasında doğru davranış, ışık ve titreşimle SOS, Mors alfabesi ve temel kriz senaryoları işaret diliyle uygulandı.
Bu çalışma küçük ama önemli bir örnek: afet haberleşmesi hazırlığı yalnızca profesyonel ekiplere ekipman öğretmek değil, iletişim kırılganlığı yüksek grupların da kendi koşullarına uygun sinyal ve iletişim becerileri geliştirmesini kapsayabilir.
Amatör telsizci olmak isteyen biri nereden başlamalı?
İlk adım pahalı bir cihaz satın almak değil. Millî Eğitim Bakanlığı’nın 22 Mayıs 2026’da güncellenen Amatör Telsizcilik e-Sınav Kılavuzu ile Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü’nün başvuru ve belgelendirme kurallarını okumak gerekiyor. Sınav; teknik içerik, ulusal/uluslararası işletim kuralları ve amatör hizmet düzenlemelerini kapsıyor.
Belge alındıktan sonra da cihaz kullanımı sınırsız değil; belge sınıfına, izin verilen frekanslara, bant genişliğine ve güç sınırlarına uyulması gerekiyor. Bu yüzden afet gönüllülüğü ile amatör telsizcilik aynı şey değil. Teknik haberleşme rolüne girmek isteyen kişinin hem mevzuat hem işletim pratiği açısından eğitim alması gerekir.
Afet için telsiz almak tek başına işe yarar mı?
Tek başına çok sınırlı. Bir telsizin afet sırasında yararlı olması için hangi frekansın kim tarafından kullanılabildiğini, karşı istasyonun nerede olduğunu, rölelerin durumunu, anten ve güç sınırlarını ve mesaj disiplinini bilmek gerekir. Lisanssız/yanlış kullanım ise kritik iletişime zarar verebilir.
Ev veya işyeri afet hazırlığı açısından ilk öncelik yine temel afet planı, aile buluşma noktası, acil durum çantası ve resmî uyarı kanalları olmalı. Amatör telsizcilik bunların yerine geçen “garanti iletişim çözümü” değil; eğitimli kişiler için ek bir teknik kapasite.
İzmir’de gönüllü olmak isteyenler için iki farklı yol
- Genel afet gönüllülüğü: arama-kurtarma dışındaki destek, lojistik, eğitim veya toplum hazırlığı programlarına katılmak.
- Teknik amatör telsizcilik: e-sınav ve belgelendirme sürecini tamamlayıp, yasal işletim kuralları içinde pratik yapmak ve TRAC gibi yapılarda eğitim/tatbikata katılmak.
İki yol birbirini tamamlayabilir ama aynı yetki ve sorumluluğu taşımaz. TRAC’ın İzmir afet planındaki destek rolü tam da bu sınırı görünür kılıyor.
Kısa özet
- TRAC, İzmir’de kurumsal haberleşme sisteminin yerine geçmez; afet planında destek rolü üstlenir.
- Belediyenin Sayısal Trunk sistemi ayrı bir kurumsal altyapıdır ve belediye sayfasına göre 26 baz istasyonuyla hizmet verir.
- 2026’da TRAC Bergama’nın Kınık’taki işitme engelli öğrencilere yönelik projesi erişilebilir afet haberleşmesine güncel bir örnek.
- Amatör telsizciliğe giriş için 2026 MEB e-sınav kılavuzu ve KEGM kuralları esas alınmalı.
- Cihaz satın almak, eğitim ve yetkilendirme olmadan afet haberleşmesi kapasitesi oluşturmaz.
Bu yazı 26 Eylül 2026’da İzmir Büyükşehir Belediyesi, İzmir AFAD/TAMP, TRAC, MEB ve 2026 Kınık eğitim kaydı üzerinden yeniden gözden geçirildi.
